Wiadomości ze Świata

28 kwietnia, Kazachstan. 26 kwietnia zakończyła się wizyta prezydenta Kazachstanu Nursułtana Nazarbajewa do Kirgizji, która otworzyła nowy etap współpracy obu państw, a także całej Azji Centralnej. Strony podpisały szereg ważnych dokumentów, m.in. dotyczących kazaskich inwestycji w budowę dwóch bloków elektrowni wodnej „Kambardinskaja”, Kazachstan udzieli także Kirgizji pożyczkę w wysokości 100 mln dol. Już teraz kazaskie inwestycje stanowią 60 % pieniędzy zainwestowanych w kirgiską gospodarkę, prezydent Kirgizji Bakijew zapowiedział, że zwróci się do parlamentu o przyjęcie ustaw sprzyjających ekspansji gospodarczej bogatego sąsiada. Dla Bakijewa bowiem, który zaciekle walczy z kierowaną przez ekspremiera Kułowa opozycja, co nie sprzyja rozwojowi gospodarczemu, wsparcie finansowe ze strony Kazachstanu jest bardzo potrzebne. Ale w Biszkieku omawiano nie tylko sprawy ekonomiczne. Nazarbajew wystąpił z sensacyjna propozycją utworzenia Związku Państw Azji Centralnej na wzór Unii Europejskiej. Prezydent Kirgizji od razu go poparł, więc strony zadecydowały o utworzeniu kirgisko-kazaskiej rady międzypaństwowej oraz rady ministrów spraw zagranicznych. „Dzisiaj Kirgizji i Kazachstan gotowi są do utworzenia takiego sojuszu, nie będziemy czekać aż dojrzeją pozostałem państwa” (Uzbekistan i Tadżykistan), powiedział Bakijew. Komentatorzy podkreślają, że próba utworzenia nowego związku może zakończyć się sukcesem, w odróżnieniu od „integracyjnych” inicjatyw Moskwy (ZbiR, WNP, EAWG): „Dzięki temu, że w nowym sojuszu międzypaństwowym Kazachstan niewątpliwie będzie stroną dominującą pod względem gospodarczym i politycznym, stanie się nie tylko niekwestionowanym liderem w Azji Centralnej, ale także regionalnym mocarstwem”, pisze analityk „Niezawisimoj gaziety”.

28 kwietnia, Rosja. 20 rosyjskich żołnierzy, w większości desantowców z Rostowa, zginęło w piątek 27 kwietnia o godz. 11.45 w wyniku zestrzelenia helikoptera MI-8 nieopodal miejscowości Szatoj w Czeczenii. Prorosyjskie władze Czeczenii utrzymują jednak, że przyczyną wypadku maszyny była awaria silnika. Separatyści utrzymują, że zestrzelenie helikoptera było możliwe dzięki starannie zaplanowanej operacji. Niewielka grupa zaatakowała siły federalne, a gdy żołnierze wezwali pomoc – Rosjanie wysłali w sumie 3 helikoptery – jeden z nich został trafiony pociskiem ziemia – powietrze „Igła”. Siły federalne poinformowały, że wyniku tych walk zginęło 3 separatystów z oddziału Ramzana Sałujewa. Rosyjskie media donoszą, że jest to jedna z największych strat wojska w ciągu ostatnich lat, a helikoptery w ogóle nie były atakowane przez separatystów od 5 lat. Tak, w sierpniu 2002 roku w okolicy bazy wojskowej w Hankale trafili „Igłą” helikopter MI-26, zginęło wtedy 127 żołnierzy i wysokich rangą oficerów, płonąca maszyna spadła na pole minowe.

27 kwietnia, Estonia. Jedna osoba nie żyje, 6 policjantów i 10 protestujących odnieśli obrażenia, ponad 300 zatrzymanych – to bilans nocnych zamieszek w Tallinie, gdzie estońskie władze zaczęły demontaż pomnika Brązowego Żołnierza. Żeby rozpędzić demonstrujących, głownie Rosjan mieszkających w Estonii, których zebrało się ponad 3 tys., policja użyła gazów łzawiących oraz armatek wodnych. Potem tłum zaczął plądrować sklepy i biura, podpalać samochody, okolica placu Tynismiaga przylegająca do pomnika przypomina krajobraz po bitwie. Na ranem pomnik został zdemontowany i wywieziony w nieznanym kierunku, jednak władze zdecydowały o wstrzymaniu ekshumacji znajdujących się pod nim szczątków radzieckich żołnierzy, jakie mogą pod nim się znajdować. Rosyjski parlament zaapelował o rozerwanie stosunków dyplomatycznych z Estonią oraz nałożenia na ten kraj sankcji gospodarczych. W Moskwie aktywiści prokremlowskiej młodzieżówki zablokowali wyjazd samochodu Ambasadora Estonii. „Jeżeli w zamieszkach brały udział osoby nie posiadające estońskiego obywatelstwa, należy je deportować”, uważa wiceprzewodniczący estońskiego parlamentu. Policja w Tallinie zatrzymała lidera prorosyjskiej organizacji „Nocny dozór” Dmitrija Lintera, którego podejrzewa o podżeganie do zamieszek.

Video: kliknij na obrazek

26 kwietnia, Rosja. Prezydent Putin wygłosił dziś na Kremlu po raz osmy doroczne orędzie do Zgromadzenia Federalnego, czyli połączonych izb parlamentu Dumy Państwowej i Rady Federacji. Przemówienie trwało 1 godz. 14 min., 46 razy było przerywane oklaskami i koncentrowało się wokół 7 najważniejszych kwestii, takich jak: trzecia kadencja prezydenta, niedawna śmierć Borysa Jelcyna, krytyka opozycji, problemy komunalne, fundusz stabilizacyjny, nanotechnologie, tarcza antyrakietowa. „Wiosną 2008 roku upływa moja kadencja, więc następne orędzie do Zgromadzenia Federalnego wygłosi już inny głowa państwa”, oznajmił Putin na wstępie, „lecz jeszcze jest za wcześnie na prezentację własnego testamentu politycznego, bo planuje aktywnie pracować do samego końca kadencji”. Więc byli rozczarowani ci wszyscy, co spodziewali się, że Putin w końcu postawi kropkę nad „i” i jednoznacznie wskażę swego następcę. Zdaniem komentatorów, Putin po równo poświęcił uwagę na prezentacje osiągnięć w dziedzinach, jakimi zajmują się główni lansowani przez niego następcy – Siergiej Iwanow (reforma armii, państwowe holdingi – budowy statków i samolotów) i Dmitrij Miedwiediew (projekty narodowe, m. in. w ochronie zdrowia i edukacji) – że trudno mówić, że szala przechyliła się w tę lub inną stronę. Orędzie prezydenta zostało przesunięte o jeden dzień z powodu żałoby po Borysie Jelcynie, poprosił zebranych o uczczenie minutą ciszy jego śmierci, prośbę tę zignorowali obecni na sali deputowani Partii Komunistycznej, którzy nie mogą Jelcynowi przebaczyć, że zezwolił na rozpad Związku Radzieckiego. „Obecnie Rosja nie tylko poradziła sobie z kryzysem gospodarczym, ale znalazła się już wśród dziesięciu najbardziej dynamicznie rozwijających się gospodarek świata. Za okres od 2000 roku dwukrotnie wzrosły dochody mieszkańców”, podkreślił Putin. Następnie bardzo ostro skrytykował rosyjską opozycję. Ci ludzie wykorzystują pseudodemokratyczne frazesy, żeby, jak to robili wcześniej, rozkradać majątek państwa i pozbawić Rosję gospodarczej i politycznej samodzielności. Zwiększa się ilość pieniędzy zza granicy skierowanych na wtrącanie się w nasze wewnętrzne sprawy, mówił Putin. Są to działania kolonizatorskie, za hasłami demokracji stoi chęć osiągnięcia zysków. Mówiąc o polityce zewnętrznej skrytykował plany rozmieszczenia elementów tarczy antyrakietowej w Europie i zagroził, że Rosja wyjdzie z Traktatu o Ograniczeniu Sił Konwencjonalnych w Europie (CFE), ograniczającego rozmieszczanie wojsk konwencjonalnych w Europie.

Unia Europejska ogłosiła o rozszerzeniu partnerstwa z państwami Azji Centralnej. W końcowym oświadczeniu Rady UE na szczeblu ministrów spraw zagranicznych do spraw Azji Centralnej napisano: „Rada UE z satysfakcją przyjmuje wyniki rozmów, które miały miejsce podczas szczytu 28 marca w Astanie „trójki” UE z ministrami spraw zagranicznych pięciu państw Azji Centralnej: Kazachstanu, Kirgistanu, Uzbekistanu, Tadżykistanu i Turkmenistanu”. Szefowie MSZ 27 państw UE także podkreślają, ze szczyt w Astanie stał się „nowym drogowskazem w kierunku rozwoju stosunków Europy z państwami tego regionu”. Ministrowie spraw zagranicznych Unii Europejskiej omówili na posiedzeniu w Luksemburgu projekt strategii rozwoju stosunków UE z Azją Centralną do roku 2013 roku, który przewiduje dwa szczeble współpracy: dwustronną i regionalną. Wśród jej głównych kierunków są wzmocnienie instytucji demokratycznych, przestrzegania prawa i praw człowieka, współpraca w zakresie edukacji, ekologii, energetyki, bezpieczeństwa, zwalczanie przestępczości zorganizowanej i handlu narkotykami. Dokument o współpracy z państwami Azji Centralnej. Unia Europejska zamierza uchwalić już w czerwcu bieżącego roku. (wz.ru)

25 kwietnia, Rosja. Minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow opowiedział się za wznowieniem dostaw polskiego mięsa do Rosji. „Eksperci prowadzą rozmowy dotyczące rozwiązania tego problemu. Te kroki, które mogliśmy podjąć skierowane są na wznowienie eksportu. Nasze propozycje są na stole negocjacji i jeżeli nasi partnerzy gotowi są do wznowienia eksportu, mogą to uczynić”, podkreślił cytowany przez agencje Prime-Tass Siergiej Ławrow. (wz.ru)

23 kwietnia, Rosja. Włodzimierz Putin dziś przyjął w rezydencji Nowo-Ogariewo prezydenta Turkmenistanu Gurbanguly Bermuchammedowa. To pierwsze spotkanie głowy Federacji Rosyjskiej z nowym prezydentem Turkmenistanu, który objął władzę w lutym 2007. Jednym z głównych tematów rozmów, które będą kontynuowane także we wtorek, jest bilans handlu i współpracy gospodarczej Rosji i Turkmenistanu, przede wszystkim w dziedzinie paliwowo-energetycznej. Rosyjskie koncerny takie jak „Lukoil”, „Itera”, „Zarubiezhnieft”, „Rusal”, „Silowye maszyny”, „AFK-systema” już mają doświadczenie działalności na rynku Turkmenistanu i chcą nadal rozwijać swój biznes na terenie tego kraju. „Nie tak dawno uruchomiliśmy jeszcze jeden odcinek rurociągu wzdłuż Morza Kaspijskiego, którego przepustowość obecnie wynosi 5 mln m sześc. gazu, i widzimy możliwości rozszerzenia współpracy w sektorze energetycznym i paliwowym – podkreślił Włodzimierz Putin.

22 kwietnia, Turkmenistan. Prezydent Turkmenistanu Gurbanguły Berdymuchammedow omówił dziś na posiedzeniu rządu kwestie związane ze zbliżającą się oficjalną wizytą do Moskwy. „Otrzymaliśmy oficjalne zaproszenie prezydenta Włodzimierza Putina. 23-24 kwietnia odbędą się rozmowy na najwyższym szczeblu w Moskwie”, zakomunikował prezydent Gurbanguły Berdymuchammedow na posiedzeniu rządowym, relacja z którego była pokazywana w wieczornych wiadomościach w Turkmenii. Mówiąc o znaczeniu zbliżających się rozmów na Kremlu, Berdymuchammedow zaznaczył, że „Turkmenistan uważa Rosję za swego niezawodnego partnera i zamierza iść w kierunku umacniania przyjaźni i współpracy z tym krajem”. Podczas wizyty do Moskwy delegacja turkmeńska planuje omówić kwestie dalszego rozwoju partnerstwa w sferze wydobycia i dostaw ropy i gazu, a także współpracę w handlu i gospodarce. Szczególną uwaga pod czas spotkaniu w Moskwie będzie poświęcona na rozwój wspólnych działań w sferze edukacji. (wz.ru)