Wiadomości ze Świata

2 grudnia, Turkmenistan. Aszchabad wznosił stosunki dyplomatyczne z Baku. Po 7 latach w stolicy Azerbejdżanu znów pracuje turkmeńska ambasada. Ocieplenie na linii Turkmenia – Azerbejdżan eksperci wiążą z osiągnięciem kompromisu między tymi krajami w sprawie podziału Morza Kaspijskiego. Te relacje z Baku Turkmenistan zerwał pod koniec lat 90. w związku ze sporem dotyczącym przynależności złoża Serdar – Kjapaz na Morzu Kaspijskim, którego zapasy szacowane są na 80 mln ton ropy i 32 mld m sześc. gazu. Sytuacja w relacjach turkmeńsko – azerskich zmieniła się krańcowo po śmierci Turkmenbaszy Saparmurata Nijazowa i objęciu rządów przez Gurbanguły Berdymuchamedowa. Strony zainteresowane są w rozwoju współpracy w zakresie surowców. Turkmenistan jest słabo rozwinięty pod względem badania i eksploatacji złóż, taką bazą techniczną i kadrami może z kolei pochwalić się Azerbejdżan. Złoża Serdar – Kjapaz strony będą eksploatować wspólnie. Ponadto Turkmenistan może dołączyć do rurociągu Baku – Tbilisi – Ceyhan, którym azerska ropa płynie na Zachód, dlatego musi wybudować rurociąg na dnie Morza Klaspijskiego. Ponadto, dzięki współpracy z Azerbejdżanem dołączy do wspieranego przez Unię Europejską projektu Nabucco.

Azerbejdżan w ostatnim czasie zrealizował duże projekty gospodarcze, m. in. rozpoczął eksploatację pól naftowych na Morzu Kaspijskim, zbudował rurociągi Baku- Supsa, Baku – Ceyhan, Baku-Tbilisi-Erzerum, a czego uzyskał wielomiliardowe zyski, które obecnie kieruje w postaci inwestycji w gospodarkę sąsiednich państw. Jeżeli wcześniej Baku starało się nasycić zapotrzebowanie na surową ropę na rynkach światowych, to obecnie zmienia swą strategię gospodarczą. W państwach, do których dotaczane są węglowodany planuje budować własne rafinerię, by potem z większym zyskiem sprzedawać na lokalnych rynkach produkty przerobu ropy naftowej – władze tych państw na to chętnie się zgadzają. Realizacją tych projektów zajmuje się Państwowa Kompania Naftowa Azerbejdżanu (SOCAR), która już w zeszłym roku nabyła u Gruzji terminal naftowy w Kulewi obok portu morskiego Poti i obecnie go przebudowuje. Dyrektor generalny SOCAR Energy Mahir Mamedow oświadczył, że jego firma planuje zainwestować ponad 200 mln dol. w gruzińską gospodarkę. Z ate pieniądze powstaną 3 bazy naftowe oraz 25 stacji benzynowe, na których będą sprzedawane azerskie produkty z ropy naftowej. W planach jest także budowa rafinerii, Baku już się zwrócił do władz gruzińskich z prośbą o dzierżawę dodatkowych 200 ha ziemie w rejonie Kulewi. Azerskie inwestycje obejmą także Turcję – Baku chcę zainwestować ponad 4 mln dol. w porcie Ceyhan, za który wydzierżawi 1000 ha ziemi, gdzie powstaną rafineria oraz kompleks petrochemiczny, a jego produkcja trafi do europejskiego odbiorcy. Budowa obiektów jest zaplanowana na rok 2008. Podobną strategię SOCAR forsuje z innymi partnerami: Rumunią, Ukrainą, Tadżykistanem i Mołdawią. U tej ostatniej Azerowie już nabyli terminal naftowy na Dunaju, obecnie funkcjonujący.