Wiadomości ze Świata

13 grudnia, Kazachstan. Film Borat przyczynił się do rozwoju branży turystycznej w Kazachstanie, poinformował minister turystyki tego kraju Temirchan Dosmuchanbetow. W ciągu ostatnich 9 miesięcy ilość zagranicznych turystów zwiększyła się o 31,5 % w porównaniu z rokiem ubiegłym i wyniosła 3,9 mln osób. Spora część odwiedzających chciała się czy naprawdę w Kazachstanie jest tak jak zostało to przedstawione w filmie Borat, gdzie główną postać gra brytyjski komik Sach Baron Cohen. Przypomnijmy, że Borat został zakazany w Rosji i Kazachstanie, prezydent Nursułatan Nazarbajew zagroził reżyserowi sprawą sądową za zniesławienie jego kraju. Film „Borat: Podpatrzone w Ameryce, aby Kazachstan rósł w siłę, a ludzie żyli dostatniej” powstał w roku 2006 w reżyserii Lerry’ego Charlesa. Kazachstan jawi się w nim jako biedny i nędzny kraj Trzeciego Świata, pełny prostytutek i gangsterów.

3 grudnia, Kazachstan. Turkmenistan i Kazachstan przystąpili do budowy kolei, która da im dostęp do irańskich portów w Zatoce Perskiej, a tym samym uniezależni od tranzytu przez Rosję. W piątek premier Kazachstanu Karim Masimow powiedział, że jego kraj jest zainteresowany w powstaniu nowych korytarzy tranzytowych – przez Gruzję i Azerbejdżan do Morza Czarnego, przez Iran do Zatoki Perskiej. Dwa dni temu ministerstwo transportu Turkmenistanu ogłosiło o wspólnym projekcie z Kazachstanem budowy torów kolejowych do Iranu. Eksperci twierdzą, że dzięki nowym korytarzom transportowych Rosja staje się mniej atrakcyjnym partnerem dla tych państw. Porozumienie w sprawie budowy kolej osiągnięto na forum państw przykaspijskich, które odbyło się w październiku w Teheranie. Nowa linia będzie prowadzić od kazaskiej stacji Uzeń do turkmeńskich Bereket, Etrek i Gurgen, gdzie połączy się z irańskimi kolejami. Jej długość wynosi 800 km, zostanie zbudowana w ciągu 2-3 lat, jej przepustowość będzie wynosić 8-12 mln ton ładunków rocznie. Prezydent Kazachstanu Nursułtan Nazarbajew wyjaśnił, że względu na dywersyfikacje eksportu surowców jego kraj rozwija trzy korytarze tranzytowe - do Rosji, Chin i Zatoki Perskiej. Z kolei Uzbekistan przygotowuje niespodziankę dla Moskwy, bo Taszkient zainspirowany sukcesem swych turkmeńskich kolegów, którzy wywalczyli podwyżkę gazu sprzedawanego Gazpromu, o czym informowaliśmy, też będzie domagać się wyższej ceny dla siebie. Na razie Gazprom kupuje od Uzbekistanu zaledwie 13 mld m sześc. gazu rocznie, który potem sprzedaje europejskim odbiorcom, ale w ciągu lat jego wydobycie w tym kraju może wzrosnąć dwu lub trzykrotnie. Tak wspólnie z Łukojłem Uzbekistan zaczął eksploatację nowego złoża Hauzak, wkrótce zacznie wydobycie gazu ze złóż Szady, Kandym, Kungrad. Objętość tych złóż wynosi 500 mld m. sześc, w latach 2012–2013 docelowo będzie wydobywano 11 mld m .sześc.

Dziś w Madrycie zakończyła się sesja OBWE. Wśród wielu innych problemów najwięcej kontrowersji wzbudziła kwestia objęcia przez Kazachstan przewodnictwa w tej organizacji w roku 2009. Na całe szczęście środkowoazjatyckie państwo nie pokieruje w danym roku OBWE, bo decyzja ta została odroczona. Przełożenie tego terminu na rok 2010 można uznać ze wielki sukces kazaskiej opozycji, która od samego początku sprzeciwiała się temu oskarżając środowisko Nazarbajewa i jego samego o korupcję, nepotyzm, zwalczanie wolnych mediów, a nawet zlecanie morderstw politycznych przeciwników. Są mordowani działacze opozycyjni – znany opozycyjny działacz Zamanbiek Nurkadiłow został zamordowany trzema strzałami: dwa w serce i jeden w głowę. Kazachskie władze twierdzą, że to było samobójstwo. 13 lutego 2006 roku, niedaleko Ałmaty został zamordowany jeden z liderów demokratycznej opozycji, Altynbek Sarsenbajew wraz z dwoma współpracownikami. Wykonawcami porwania i zabójstwa byli członkowie oddziału specjalnego KNB (KGB) Kazachstanu. Członkowie rodziny i ludzie z najbliższego otoczenia Nazarbajewa, kontrolują bogactwa naturalne, całą gospodarkę.

Protesty opozycji

Tak, 18 sierpnia w Kazachstanie odbyły się wybory parlamentarne, ale do parlamentu dostali się wyłącznie przedstawiciele partii rządzącej Nur Otan, kierowanej przez prezydenta Nazarbajewa, co można uznać za ewenement w skali światowej. Obserwatorzy międzynarodowi uważają, że doszło do wielu nieprawidłowości podczas tych wyborów i stwierdzono je w 43 % obserwowanych komisji wyborczych. Kazaska opozycja rozpoczęła bezprecedensową akcję sprzeciwu wobec planów Astany objęcia przewodnictwa w Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. W czasie ostatniej dyplomatycznej ofensywy Nazarbajewa w Europie Środkowej 21 – 23 listopada, kiedy odwiedził on Węgry, Słowację i Rumunię, na każdym kroku towarzyszyły mu protesty opozycji. Jeden z nich odbył się 21 listopada przed Pałacem Prezydenckim w Bratysławie. W czasie tej legalnej pikiety przeciwko łamaniu praw człowieka w Kazachstanie została zatrzymana i pobita przez policję słowacką opozycyjna dziennikarka Balli Marzec mieszkająca na uchodźstwie w Polsce.

Sytuacja geopolityczna

Obecnie Kazachstan zdobył rolę niekwestionowanego lidera w Azji Centralnej. Inwestując miliardy dolarów praktycznie podporządkował sobie gospodarkę Kirgizji czy Tadżykistanu. Dzięki współpracy dzierżawiącą kosmodrom Bajkonur Rosją ma ambicje zostania państwem kosmicznym. Nazarbajew potrzebuje też sukcesów na arenie międzynarodowej, czemu miało służyć odroczone właśnie przewodnictwo w OBWE. Rosja z wielkim zacięciem zaangażowała się w kampanię promocyjną Kazachstanu. Nazarbajew w tej kwestii uzyskał zdecydowane poparcie Putina, który wie jak ważne są spektakularne zwycięstwa w polityce międzynarodowej, za jakie można niewątpliwie uznać organizowanie w Sankt-Petersburgu szczytu G-8, który odbył się latem ubiegłego roku, czy decyzje Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego o przeprowadzaniu Igrzysk Zimowych w 2014 w rosyjskim Soczi. Wielkie wydarzenia na skale światową odbudowały poczucie mocarstwowości wśród Rosjan, wzmocniły wizerunek Putina jako przywódcy światowej rangi. Niewątpliwie bardzo aktywnie podróżujący po świecie Nazarbajew ostatnio odwiedził on np. Brazylię postanowił skorzystać z doświadczenia włodarza Kremla.

Kazachstan a Polska

Polski rząd pomimo licznych apeli mieszkających u nas kazaskich uchodźców politycznych nie zajął określonego stanowiska w kwestii przewodnictwa Kazachstanu w OBWE. Co więcej w imię swoiście pojmowanego „bezpieczeństwa energetycznego” stara się nie mówić o łamaniu praw człowieka w tym kraju. Być może jest to skutek tego, że Ryszard Krauze zainwestował miliony dolarów w badanie i eksploatację złóż ropy w tym kraju. Prorosyjski Nazarbajew jednak torpeduje plany utworzenia alternatywnych względem Rosji korytarzy tranzytowych gazu i ropy. Co więcej postanowił jej udostępnić własne terytorium i sieci dla eksportu rosyjskiej ropy do Chin. Więc na polecenie Kremla może przeszkodzić w budowie rurociągu Odessa – Brody, o którym już bodajże od dziesięciu lat mówią kolejne polskie ekipy rządzące, a bez kazaskiej ropy projekt ten nie ma gospodarczej racji bytu.

Kazachstan, który może pochwalić się wysokim wzrostem gospodarczym i dużymi zyskami z eksportu ropy i gazu, coraz mniej wygodnie czuje się w roli satelity Rosji, zaś proponowana przez nią współpraca w ramach struktur „integracyjnych”, takich jak WNP, Eurazjatycka Wspólnota Gospodarcza czy ODKB chyba już nie wystarcza ambitnym przywódcom tego kraju. Tak prezydent Nazarbajew w dniach 26-28 sierpnia przebywał z wizytą w odległej Brazylii, którą odwiedził wracając z forum ONZ. Oba państwa zajmują podobną sytuację lidera pod względem wzrostu gospodarczego i rosnących wpływów politycznych – Brazylia w Ameryce Łacińskiej, Kazachstan w Azji Centralnej, ale wymiana handlowa między nimi nie przekracza 200 mln dol. Kazachstan przede wszystkim jest zainteresowany importem brazylijskiej produkcji rolnej – kawy i pszenicy, a także brazylijskimi samolotami, których produkcja zajmuje 40 % światowego rynku, Brazylia – kazaskimi surowcami. Brazylia oraz Kazachstan prowadzą politykę neutralną w stosunku do światowych mocarstw i sojuszy i niewątpliwie współpraca gospodarcza między tymi krajami wzmocni ich pozycję na arenie międzynarodowej.

Z kolei 5 października delegacja Agencji Kosmicznej Kazachstanu przybyła do Delhi, gdzie spotkała się z kierownictwem indyjskiej kosmicznej organizacji badawczej ISRO. Kazachstan stawia sobie za cel wejścia w ciągu najbliższych 5 lat do elitarnego klubu państw badających kosmos i jest zainteresowany osiągnięciami indyjskiego przemysłu kosmicznego w zakresie produkcji satelit. Dotychczas głównym i wyłącznym partnerem Kazachstanu w tej dziedzinie była Rosja, która dzierżawi dawny radziecki kosmodrom „Bajkonur”. Komentatorzy podkreślają, że na zbliżenie między Indiami a Kazachstanem mogła wpłynąć niedawna awaria rosyjskiej rakiety Proton – M, która wystartowała 6 września z Bajkonuru i po 135 sekundach spadła na ziemię. Mówi się, że odłamki rakiety spadły gdzieś nieopodal miejsca pobytu samego Nazarbajewa, co doprowadziło go do wściekłości. Kazachstan zażądał od Rosji wysokiego odszkodowania 8,5 mln dol. na pokrycie szkód ekologicznych.

W poniedziałek rozpoczyna się Konferencja Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, gdzie spodziewanych jest około 1000 delegatów z całej Europy, USA i Kanady. Zapraszamy na Pikietę, która odbędzie się tego dnia 24.09.2007 od godz. 09.00 w Warszawie przed hotelem Sofitel Victoria (ul. Królewska 11). Naszą Pikietą pragniemy zwrócić uwagę światowej społeczności na brak demokracji w Kazachstanie. Żadne dotychczasowe wybory, zarówno parlamentarne jak i prezydenckie, nie zostały uznane przez społeczność międzynarodową za wolne i demokratyczne. Ostatnio, 18 sierpnia w Kazachstanie odbyły się wybory parlamentarne. Do parlamentu dostali się wyłącznie przedstawiciele partii rządzącej Nur Otan, kierowanej przez prezydenta Nazarbajewa, rządzącego krajem nieprzerwanie od 18 lat.

Obserwatorzy międzynarodowi uważają, że doszło do wielu nieprawidłowości podczas tych wyborów (stwierdzono je w 43 % obserwowanych komisji wyborczych). W Kazachstanie władza walczy z niezależną prasą, opozycyjnymi partiami, organizacjami pozarządowymi. Zamykana jest opozycyjna prasa, blokuje się witryny internetowe, zatrzymywani są działacze opozycji. Trwa walka z wszelkimi przejawami swobodnej myśli, niezależnej informacji, wolności zgromadzeń. Obecna władza w Kazachstanie nie zapewniła równych szans w wyborach parlamentarnych. Opozycja wskazuje na: zrywanie spotkań przedwyborczych, konfiskowanie materiałów agitacyjnych, zastraszanie uczestników spotkań przedwyborczych, brak równego dostępu do mediów. System trzyma się na przymusie i kontroli, w rezultacie rządzący klan – członkowie rodziny i ludzie z najbliższego otoczenia Nazarbajewa, kontrolują bogactwa naturalne, gospodarkę i politykę. Są głosy, że obserwatorzy OBWE potrzebni są w Polsce w czasie nadchodzących wyborów. Uważamy, że Polska jest w pełni demokratycznym państwem a międzynarodowi obserwatorzy są bardziej potrzebni w takich krajach jak Kazachstan, Białoruś czy Kuba. Żądamy demokracji w Kazachstanie!

Kazachstan, 19.05. Prezydent Kazachstanu, Nursułtan Nazarbajew uważa, że pełnomocnictwa Władimira Putina powinny być przedłużone na trzecią prezydencką kadencję. “Nie dlatego, że Władimir Putin jest mi bliski i jest moim przyjacielem, a po prostu jest człowiekiem, który chce dobra dla Rosji, dlatego teraz w czasie wzrostu gospodarczego w tym kraju nie rozumiem, dlaczego prezydent Rosji powinien zakończyć swoją prezydenturę i odejść. Pewnie moja wypowiedź nie spodoba się Władimirowi Putinowi. Ale ja zwracam się do Rosjan, do wszystkich i do kierownictwa Rosji, do Dumy, rządu, chcę powiedzieć, że wszyscy powinni opowiedzieć się za trzecią kadencją dla niego”, - powiedział Nursułtan Nazarbajew w wywiadzie, który został wyemitowany w czwartek wieczorem w programie “Vesti” na kanale tv “Rossija”. “Kiedy było jak teraz? Kiedy było takie zjednoczenie? A przecież problemy niełatwe są jeszcze. Widzę jak świat odnosi się do Rosji z teraz zazdrością. Widzę, ile jeszcze problemów wewnętrznych jest przed Rosją, - powiedział Nazarbajew. W tym miejscu warto przypomnieć, że jednym z pierwszych polityków lansujących pomysł trzeciej kadencji dla Putina był obecny prezydent Czeczenii Ramzan Kadyrow, idee tę wspierają także środowiska bliskie resortom siłowym oraz służbom specjalnym Rosji.

W samym Kazachstanie pod przykrywką dwulicowych oświadczeń o rozszerzeniu uprawnień parlamentu kolejny raz rozszerzono uprawnienia prezydenta Kazachstanu. Teraz osobiście wyznacza szefa Centralnej Komisji Wyborczej i dwóch jej członków. Także powołuje znaczną część Senatu. Poprzez Organizację Narodów Kazachstanu prezydent zarezerwował dla siebie jeszcze 9 miejsc w Parlamencie. Nazarbajew zniósł zakaz łączenia państwowych i partyjnych funkcji i został przewodniczącym partii “Nur Otan”, która przy pomocy administracji państwowej otrzymuje pakiet kontrolny w parlamencie. Ale to jeszcze nie wszystko, jako prezydent otrzymuje prawo rozwiązania parlamentu w dowolnej chwili. Aby nie mieć do czynienia z negatywną oceną wyborów, władze przeforsowały ustawę zabraniającą międzynarodowym organizacjom uczestnictwa w obserwacji wyborów. To, zdaniem kliki Nazarbajewa, było wystarczające, aby spróbować zdać egzamin z demokracji, to znaczy bez ryzyka dla siebie przeprowadzić “uczciwe i sprawiedliwe wybory”. Teraz niech Europa patrzy, jak Kazachstan dojrzał do demokracji.

17 maja, Kazachstan. Bezprecedensowe jak na Azję Centralną zmiany do systemu politycznego zaproponował wczoraj na posiedzeniu parlamentu Nursułtan Nazarbajew. Prezydent Kazachstanu, który rządzi krajem nieprzerwanie od roku 1989, zaproponował w skrócenie z siedmiu do pięciu lat kadencji prezydenckiej po wygaśnięciu w roku 2012 jego własnego mandatu, wprowadzenia proporcjonalnej ordynacji w wyborach do izby niższej parlamentu, zwiększenie liczby deputowanych z 116 do 154. Deputowani będą zatwierdzać szefa rządu na wniosek prezydenta, a także 2/3 składu izby rachunkowej i państwowej komisji wyborczej. W swoim przemówieniu Nazarbajew podkreślił, że te zmiany wynikają ze szczególnego kazaskiego kierunku rozwoju państwa: „Idziemy we własną kazaską drogą rozwoju, którą kiedyś wybraliśmy. Jest to droga stopniowej ewolucji. Jesteśmy przeciwko narzucaniu demokracji, zwłaszcza z zewnątrz”. W pierwszym czytaniu parlament zatwierdził zaproponowane przez Nazarbajewa zmiany do konstytucji. Komentatorzy podkreślają, że Kazachstan przekształca się w republikę prezydencko-parlamentarną, partie polityczne będą mieli większą kontrolę nad władzą wykonawczą. Reformy Nazarbajewa znalazły nawet uznanie wśród jego przeciwników politycznych oskarżających go o łamanie praw człowieka i rządy dyktatorskie. Szef opozycyjnej Zjednoczonej Partii Socjaldemokratycznej Żarżmachan Tujakbaj podkreślił, że władza przeprowadza bardzo poważne reformy. Jest to pierwszy krok, za którym muszą iść następne, w kierunku rozwoju systemu demokratycznego i poszanowania praw człowieka.

Lenta.ru

“Lepszy Kazachstan druh niż zachodnich dwóch” - w artykule pod takim tytułem Natalia Grib i Aleksander Konstantinow piszą o planach Władimira Putina, który zmierza do zniweczenia wysiłków polskich władz w kwestii dywersyfikacji źródeł importu surowców. Autorzy artykułu z czołówki dzisiejszego “Kommiersanta” działania rosyjskiego prezydenta nazywają “kontratakiem” i podkreślają, że Putin odniósł już pierwszy sukces - do Polski nie przyjedzie Nursułtan Nazarbajew, u którego przez kilka dni polskiego forum gościć będzie gospodarz Kremla. W dniach 11-13. maja w Polsce odbędzie się spotkanie w sprawie budowy rurociągu Odessa-Gdańsk do 2011r. - piszą dalej autorzy, jednak z “energetycznej piątki” (Polska, Ukraina , Azerbejdżan , Gruzja , Kazachstan ) Putinowi udało się wyłuskać ten ostatni. Gazeta przywołuje także wypowiedzi prezydenta Nazarbajewa, który zapewniał osobiście Lecha Kaczynskiego, że przyjmuje zaproszenie. Wedle przytaczanych przez “Kommiersanta” słów Nazarbajewa: “do 2012-2014 r. Kazachstan będzie jednym z największych dostawców ropy na rynek światowy”, a “dwukrotne zwiększenie wydobycia ropy do 2015 r. zmusza Kazachstan do szukania nowych dróg transportu, rurociąg Odessa - Gdańsk to dobra alternatywa”.W opinii autorów celem bezprecedensowo długiej podróży Władimira Putina w Azji Środkowej jest “niedopuszczenie do budowy jakichkolwiek rurociągów transkaspijskich, które miałyby omijać Rosję”.

O co chodzi?
Trwa wielka batalia o to kto narzuci komu szlaki transportowe surowców i od kogo będzie w większym stopniu zależeć ich cena. W tej walce, po dobrym początku rundy my - konsumenci otrzymaliśmy od rywala podbródkowy równo z gongiem. Brak Kazachstanu w projekcie kaspijskim poważnie ogranicza zasadność wydawania miliardów euro - Kazachstan ma największe zasoby ropy w basenie Morza Kaspijskiego, zarówno te już zbadane, jak i te które jeszcze zbadane nie są. Jeśli Kazachstan wypadnie z projektu to kto dostarczy ropę? Sam Azerbejdżan to za mało. Federacji Rosyjskiej zależy na tym, żeby ropa i gaz wydobywane w Azji Centralnej były transportowane przez jej terytorium - tylko w ten sposób może utrzymać dominującą pozycje w regionie i tylko dopóki nie będzie omijającej Rosję alternatywy kraje eksportujące będą dla niej podporządkowanymi partnerami. Jeśli powstanie Ceyhan, albo Kazachstan-Gdańsk kraje regionu staną się dla Rosji konkurentami na światowym rynku energii, konkurencję popytu zamieni konkurencja podaży. Jaki będzie efekt łatwo zgadnąć - spadek cen. W połączeniu z dywersyfikacją źródeł oznacza to dla Kremla pustki w kasie i utratę pozycji jedynego dostawcy. Dlatego Putin zrobi wszystko żeby uniemożliwić “piątce” budowę tego rurociągu. Jeśli trzeba - nawet wybierze się w najdłuższą podróż zagraniczną po Azji Centralnej.

2 maja, Kazachstan. Rząd Kazachstanu bada obecnie projekt stworzenia korytarzu transportowego “Europa Zachodnia-Zachodnie Chiny”, którego koszt wynosi 286 mld tenge (2,3mld dolarów). O tym informuje Reuters powołując się na rozpowszechniony dziś raport ministra transportu i komunikacji Republiki Kazachstan. W finansowaniu projektu, zakończenie którego planuje się w 2012r., wezmą udział Europejski Bank Rekonstrukcji i Rozwoju (EBRR), Islamski i Azjatycki banki rozwoju, a także Bank Światowy . Rozciągłość odcinków, podlegających rekonstrukcji, stanowi 2 tysiące 309 km, informuje RBK. Przewiduje się, że realizacja projektu przeorientuje część chińskich towarów z morskiego transportu na samochodowy (11 dni transportem kołowym zamiast 45 dni drogą morska). Oprócz tego, oczekuje się, że budowa drogi “Europa Zachodnia -Zachodnie Chiny” pozwoli przyciągnąć ruch transportowy z krajów Azji Centralnej, według oceny kazaskiego ministerstwa transportu, objętość przewozów samochodowych tym korytarzem wzrośnie od 0,9 mln. t do 3,5mln t. Objętość przewozów ciężarowych w Kazachstanie w 2006 roku zwiększyła się o 5% w porównaniu z rokiem ubiegłym i osiągnęła 2,04 mld.t. Przy tym przewozy samochodowe wynieśli 1,582 mld. t, co stanowi 16,4 % wszystkich przewiezionych ładunków w tym kraju, pisze MIGnews.com.