Wiadomości ze Świata

8 grudnia, Turkmenistan. 21 grudnia mija rocznica śmierci Turkmenbaszy Saparmurata Nijazowa, ale jak zaznaczył obecny prezydent Kurbanguły Berdymuhammedow nie odbędą się żadne uroczystości żałobne, zamiast nich w kraju powinien panować świąteczny noworoczny nastrój. Po śmierci Turkmenbaszy Berdymuhammedow podjął pewne reformy niwelujące skutki dyktatorskich rządów Nijazowa, zwiększyły się możliwości Turkmenów w zakresie dostępu do służby zdrowia i wykształcenia, korzystania z internetu. Zniósł zakaz na sprowadzanie do kraju zagranicznych gazet i czasopism, chociaż mogą je czytać na razie tylko państwowi urzędnicy. Berdymuhammedow nie zerwał zupełnie z kultem jednostki Turkmenbaszy. Ustanowił Order Wielkiego Turkmenbaszy, nakazał, by podobizna Nijazowa znalazła się na okładkach wszystkich szkolnych podręczników. Także postanowił o wydrążeniu sztucznej rzeki w okolicach miasta Turkmenbaszy (dawny Krasnowodsk) położonego na wybrzeżu Morza Kaspijskiego. Władze turkmeńskie aktywnie rozwijają sektor energetyczny gospodarki, ostatnio wywalczyły ceny gazu dla Gazpromu, wczoraj w Aszchabadzie zakończyły się rozmowy prezydentów Turcji i Turkmenistanu Abdullaha Gula i Kurbanguły Berdymuhammedowa. Strony uzgodniły projekt budowy gazociągu Turkmenistan-Iran-Turcja. Turcja także okaże pomoc w badaniach i eksploatacji turkmeńskich złóż gazu, których zapasy są szacowane na 3 tryliony m sześc.

2 grudnia, Turkmenistan. Aszchabad wznosił stosunki dyplomatyczne z Baku. Po 7 latach w stolicy Azerbejdżanu znów pracuje turkmeńska ambasada. Ocieplenie na linii Turkmenia – Azerbejdżan eksperci wiążą z osiągnięciem kompromisu między tymi krajami w sprawie podziału Morza Kaspijskiego. Te relacje z Baku Turkmenistan zerwał pod koniec lat 90. w związku ze sporem dotyczącym przynależności złoża Serdar – Kjapaz na Morzu Kaspijskim, którego zapasy szacowane są na 80 mln ton ropy i 32 mld m sześc. gazu. Sytuacja w relacjach turkmeńsko – azerskich zmieniła się krańcowo po śmierci Turkmenbaszy Saparmurata Nijazowa i objęciu rządów przez Gurbanguły Berdymuchamedowa. Strony zainteresowane są w rozwoju współpracy w zakresie surowców. Turkmenistan jest słabo rozwinięty pod względem badania i eksploatacji złóż, taką bazą techniczną i kadrami może z kolei pochwalić się Azerbejdżan. Złoża Serdar – Kjapaz strony będą eksploatować wspólnie. Ponadto Turkmenistan może dołączyć do rurociągu Baku – Tbilisi – Ceyhan, którym azerska ropa płynie na Zachód, dlatego musi wybudować rurociąg na dnie Morza Klaspijskiego. Ponadto, dzięki współpracy z Azerbejdżanem dołączy do wspieranego przez Unię Europejską projektu Nabucco.

17 maja, Turkmenistan. Turkmeńska telewizja w środę lakonicznie poinformowała, że szef Służby Bezpieczeństwa Akmurad Redżepow został zdymisjonowany z zajmowanego stanowiska „w związku z przejściem do innej pracy”. Były oficer KGB Redżepow był wszechmogącym szefem ochrony dyktatora Nijazowa, przez wielu uważany za „szarą eminencję”. Osobiście zwalczał wszelkie przejawy społecznego niezadowolenia dyktatorską polityką Turkmenbaszy, represjonował przedstawicieli opozycji. Lojalni wobec niego członkowie Gwardii Prezydenckiej znajdowali się na kluczowych stanowiskach w resortach siłowych. Mieszkający na uchodźstwie w krajach Unii Europejskiej turkmeńscy opozycjoniści dymisję Redżepowa uważają za prawdziwy koniec epoki Turkmenbaszy: „Po śmierci Nijazowa wielu ludzi w Aszchabadzie oczekują reform i amnestii dla więźniów politycznych. Ale podczas pierwszych miesięcy rządów Berdymuchammedowa nic takiego się nie zdarzyło, być może właśnie uniemożliwiła to reakcyjna polityka Redżepowa”.

12 maja, Turkmenistan. W turkmeńskim mieście Turkmenbaszy zakończył się szczyt energetyczny z udziałem prezydentów Rosji, Kazachstanu i Turkmenistanu. Władimir Putin, Nursułtan Nazarbajew i Kurbanguły Berdymuchammedow podpisali deklaracje o budowie nadkaspijskiego gazociągu. Do 1 września powinne zostać opracowane szczegóły projektu, potem zaś rządy trzech państw podpiszą stosowne dokumenty. Trasa nowego gazociągu będzie przebiegać wzdłuż wybrzeża Morza Kaspijskiego, 360 km po terytorium Turkmenistanu, 160 km – Kazachstanu, a potem połączy się z już działającym rosyjskim gazociągiem Azja Centralna – Centrum. Prezydent Turkmenistanu oświadczył, że przyjęcie trójstronnej deklaracji jeszcze nie oznacza, że należy ostatecznie pogrzebać idee gazociągu transkaspijskiego z pominięciem Rosji. „Ten projekt nadal jest aktualny”, powiedział Berdymuchammedow, „na całym świecie odbywa się dywersyfikacja dostaw gazu”. Zapytany, czy Turkmenii starczy gazu, gdyż planuje jeszcze dostawy do Iranu i Chin, Berdymuchamedow odparł: „Proszę się nie przejmować, gazu mamy wystarczająco dużo”. Projekt gazociągu transkaspijskiego, który był omawiamy na zakończonym wczoraj w Krakowie szczycie energetycznym, minister energetyki Rosji Wiktor Christienko nazwał projektem politycznym, dla realizacji którego będzie trudno znaleźć inwestorów.

Video: kliknij na obrazek

11 maja, Turkmenistan. Prezydent Kazachstanu Nursułtan Nazarbajew przybył do miasta Turkmenbaszy w Turkmenistanie, żeby wziąć udział w szczycie energetycznym Rosja-Kazachstan-Turkmenistan, który zaplanowany jest na jutro 12 maja, informuje Kazinform. Nazarbajew, Putin i Berdymuchammedow przeprowadzą rozmowy dotyczące budowy Nadkaspijskiego gazociągu. Na powstaniu nowego rurociągu zależy zwłaszcza Rosji, która chce utrzymać kontrolę nad eksportem turkmeńskiego gazu. W roku ubiegłym przez Rosję do krajów Unii Europejskiej i WNP było eksportowano 7,6 mld. m. sześc. kazachstańskiego gazu. W przyszłości zaplanowano podnieść ten wskaźnik do 15 mld. m. sześc. w ciągu jednego roku. W związku z tym Kazachstan do 2015 roku ma zamiar zwiększyć wydobycie gazu w dwa razy. W 2006 roku wydobycie gazu zwiększyło się o 2,9 procent i wyniosło 27 mld m. sześc. W tym roku zaplanowano wydobyć ponad 29 mld. m. sześc. gazu.

23 kwietnia, Rosja. Włodzimierz Putin dziś przyjął w rezydencji Nowo-Ogariewo prezydenta Turkmenistanu Gurbanguly Bermuchammedowa. To pierwsze spotkanie głowy Federacji Rosyjskiej z nowym prezydentem Turkmenistanu, który objął władzę w lutym 2007. Jednym z głównych tematów rozmów, które będą kontynuowane także we wtorek, jest bilans handlu i współpracy gospodarczej Rosji i Turkmenistanu, przede wszystkim w dziedzinie paliwowo-energetycznej. Rosyjskie koncerny takie jak „Lukoil”, „Itera”, „Zarubiezhnieft”, „Rusal”, „Silowye maszyny”, „AFK-systema” już mają doświadczenie działalności na rynku Turkmenistanu i chcą nadal rozwijać swój biznes na terenie tego kraju. „Nie tak dawno uruchomiliśmy jeszcze jeden odcinek rurociągu wzdłuż Morza Kaspijskiego, którego przepustowość obecnie wynosi 5 mln m sześc. gazu, i widzimy możliwości rozszerzenia współpracy w sektorze energetycznym i paliwowym – podkreślił Włodzimierz Putin.

22 kwietnia, Turkmenistan. Prezydent Turkmenistanu Gurbanguły Berdymuchammedow omówił dziś na posiedzeniu rządu kwestie związane ze zbliżającą się oficjalną wizytą do Moskwy. „Otrzymaliśmy oficjalne zaproszenie prezydenta Włodzimierza Putina. 23-24 kwietnia odbędą się rozmowy na najwyższym szczeblu w Moskwie”, zakomunikował prezydent Gurbanguły Berdymuchammedow na posiedzeniu rządowym, relacja z którego była pokazywana w wieczornych wiadomościach w Turkmenii. Mówiąc o znaczeniu zbliżających się rozmów na Kremlu, Berdymuchammedow zaznaczył, że „Turkmenistan uważa Rosję za swego niezawodnego partnera i zamierza iść w kierunku umacniania przyjaźni i współpracy z tym krajem”. Podczas wizyty do Moskwy delegacja turkmeńska planuje omówić kwestie dalszego rozwoju partnerstwa w sferze wydobycia i dostaw ropy i gazu, a także współpracę w handlu i gospodarce. Szczególną uwaga pod czas spotkaniu w Moskwie będzie poświęcona na rozwój wspólnych działań w sferze edukacji. (wz.ru)